رفتن به محتوای اصلی
x
سیده مریم
عنوان پایان نامه
ارزيابي آسيب پذيري شبكه حمل و نقل شهري با لحاظ همزمان شبكه معابر شخصي و همگاني
مطالعه موردی
شهر اصفهان
استاد راهنما
دکتر محمد تمنائی

چکیده:

 

شبكه‌هاي حمل‌و‌نقل جاده‌اي، به عنوان يكي از زيرساخت‌هاي حياتي، در اثر وقوع اختلال در سيستم تحت تأثير قرار مي‌گيرند. اين تأثير به صورت هزينه‌هاي مستقيم و غير مستقيم به متولي سيستم، كاربران شبكه و يا عموم مردم جامعه وارد مي‌شود. مطالعات آسيب­‌پذيري سيستم حمل و نقل شهري، با تمركز بر صرفاً يكي از شبكه‌هاي شخصي و همگاني انجام شده­ است؛ در حالي كه تخصيص ترافيك ماتريس­‌هاي تقاضاي شخصي و همگاني، هر دو بر بستر يك زيرساخت شبكه حمل‌ونقل انجام مي‌­شود. هدف از پژوهش حاضر، تحليل آسيب‌پذيري شبكه حمل‌و‌نقل شهري با رويكرد لحاظ هم‌زمان شبكه معابر شخصي و همگاني است. اين رويكرد براي اولين بار، در پژوهش حاضر پيشنهاد شده ­است و از آن، جهت اولويت بندي ترافيكي پل‌هاي رودخانه‌اي كلان‌شهر اصفهان استفاده گرديده ­است. در رويكرد پيشنهادي، هزينه­‌هاي مستقيم و غيرمستقيم تحميل­ شده ناشي از وقوع اختلال در شبكه ملحوظ گرديده‌­اند. پل­‌هاي رودخانه‌­اي مورد بررسي عبارتند از: پل وحيد، پل فلزي، پل آذر، پل فردوسي، پل بزرگمهر و پل غدير. اين پل‌­ها به صورت مجموعه برش براي قسمت­‌هاي جنوبي و شمالي شبكه حمل‌ونقل اصفهان عمل مي­‌نمايند. در اين پژوهش، با اتخاذ رويكرد سيستم-مبنا سعي شده­ است كه وضعيت شبكه پس از وقوع سناريوهاي محتمل مربوط به تغييرات عرضه و تقاضاي حمل‌و‌نقل، با استفاده از شاخص زمان‌ سفر (به عنوان هزينه مستقيم وارد به استفاده‌كنندگان از سيستم) و شاخص آسيب‌پذيري زيست محيطي (به عنوان هزينه غير مستقيم وارد بر عموم مردم) تعيين شده و بر اساس آن، اولويت‌بندي پل‌هاي رودخانه‌اي شبكه‌هاي حمل‌و‌نقل شخصي و همگاني در شهر اصفهان تعيين گردد. سناريوها بر اساس پنج ديدگاه مختلف (ديدگاه‌هاي زمان ‌سفر شبكه حمل‌و‌نقل شخصي‌، زمان‌ سفر شبكه همگاني، مجموع زمان ‌سفر شبكه­‌هاي شخصي و همگاني، اثرات زيست محيطي مجموع شبكه­‌هاي شخصي و همگاني، و زمان سفر و اثرات زيست محيطي مجموع شبكه‌­هاي شخصي و همگاني) طراحي شدند. همچنين چهار حالت مختلف براي تبادل سفرهاي همگاني و شخصي پس از وقوع اختلال در نظر گرفته شدند. به علاوه، در پژوهش حاضر، اثرات اختلال هريك از پل­هاي رودخانه‌­اي شهر اصفهان (به عنوان معابر مورد بررسي)، بر ساير پل­‌هاي موازي با آن، با استفاده از «تحليل جايگزيني» مورد سنجش واقع گرديد. در اين تحليل، با فرض ايجاد اختلال بر هر پل رودخانه­‌اي، ميزان تغييرات حجم ترافيك ساير پل­‌هاي رودخانه‌­اي براي گونه‌هاي حمل‌و‌نقل شخصي، پياده و همگاني تعيين گرديد. نتايج پژوهش حاضر حاكي از آن است كه اولويت‌بندي معابر مورد بررسي از منظر آسيب‌­پذيري، بر اساس ديدگاه­‌هاي مختلف پنجگانه مذكور متفاوت است. به عبارت ديگر لحاظ يا عدم لحاظ همزمان ماتريس­‌هاي شخصي و همگاني و نيز هزينه‌­هاي غيرمستقيم زيست‌­محيطي ناشي از اختلال، در نتايج تحليل آسيب­‌پذيري شبكه تأثيرات مستقيم دارد. همچنين بر اساس نتايج تحليل جايگزيني، پل‌هاي رودخانه‌اي مهم در انتقال تقاضاي تغيير مسير داده­ شده معرفي شدند. اين نتايج مي­‌توانند به عنوان پايه‌­ي سياست­‌گذاري‌­هاي مناسب براي مديريت بحران شبكه در صورت وقوع اختلال در پل­‌هاي رودخانه‌­اي مورد توجه قرار گيرند.